Í stúkusæti eða á varamannabekk ESB?

Andrés Pétursson, formaður Evrópusamtakanna, ritaði grein í Morgunblaðið þann 6. nóvember sl. þar sem meginumfjöllunarefnið er ný þjónustutilskipun Evrópusambandið og hörð gagnrýni evrópsku verkalýðshreyfingarinnar á hana. Hér á landi hefur BSRB einkum vakið athygli á því máli og stóð þannig m.a. fyrir áhugaverðu málþingi um það fyrir skemmstu. Ekki er þó tilgangur þessarar greinar að fjalla um nákvæmlega það atriði enda aðrir án efa betur færir til þess ef ástæða þykir til. Hins vegar vakti athygli mína niðurlag greinar Andrésar þar sem hann sagði eftirfarandi:

"Einn af helstu áhrifamönnum í íslensku atvinnulífi og mikill áhugamaður í knattspyrnu, Björgólfur Guðmundsson, sagði fyrir skömmu að EES-samningurinn tryggði okkur Íslendingum stúkusæti í Evrópu. Hins vegar verð ég að segja sem mikill áhugamaður um knattspyrnu að þrátt fyrir að það sé gaman að vera í stúkusæti þá er miklu skemmtilegra að vera niðri á vellinum og fá að taka þátt í leiknum sem leikmaður! Er því ekki tími til kominn að alþingismenn vakni af sínum þyrnirósarsvefni og heimti að fá að taka þátt í leiknum á jafnréttisgrundvelli."

Þetta þótti mér vægast sagt afar merkilegur málflutningur og þá ekki hvað sízt að Andrés skuli í þessu sambandi tala um að "taka þátt í leiknum á jafnréttisgrundvelli." Þarna á hann vitaskuld við Evrópusambandið og að ef við Íslendingar gengjum í sambandið stæðum við þar jafnfætis þeim ríkjum sem þar eru fyrir. Hér áður fyrr var sambærilegt tal og þetta algengt í málflutningi íslenzkra Evrópusambandssinna en hin síðari ár hefur mun minna borið á því að þeir gerðu að því skóna að við myndum sitja við sama borð og önnur ríki Evrópusambandsins gerðumst við þar aðilar.

Ástæðan fyrir þessu er reyndar afar einföld. Þróunin innan sambandsins á undanförnum árum hefur sífellt verið meira á þann veg að vægi og áhrif ríkja þess byggist einkum á því hversu fjölmenn þau eru. Við Íslendingar myndum eðli málsins samkvæmt ekki standa ýkja vel að vígi við þær aðstæður með okkar 300 þúsund íbúa á móti margmilljónaþjóðunum sem fyrir eru í Evrópusambandinu. Nefna má sem dæmi að Þjóðverjar hafa hátt í hundrað þingmenn á þingi sambandsins á meðan að við fengjum í bezta falli þrjá ef við gengum í það.

Fyrir vikið hafa íslenzkir stuðningsmenn Evrópusambandsins upplifað sig í stöðugt erfiðari aðstöðu til að reyna að telja okkur Íslendingum trú um að við myndum standa jafnfætis öðrum ríkjum innan sambandisns ef við gerðumst þar aðilar. Það er einfaldlega alltaf að verða ljósara og ljósara að þarna er um algerlega innantóm orð að ræða. Þannig mun t.a.m. verða tekið alveg sérstaklega stórt skref í þessa átt verði fyrirhuguð stjórnarskrá Evrópusambandsins endanlega samþykkt sem óneitanlega flest bendir til að verði með einum eða öðrum hætti, þá ekki sízt ítrekaðar yfirlýsingar forystumanna sambandsins um að tryggja verði að hún taki gildi með einum eða öðrum hætti.

Staðreyndin er einfaldlega sú að ef við Íslendingar gengjum í Evrópusambandið myndu langflest aðildarríki sambandsins hafa margfalt meira um málefni Íslands að segja í krafti íbúafjölda sinna en nokkurn tímann við um þeirra. Það liggur því fyrir að í fótboltaleiknum hans Andrésar væru flest hinna ríkjanna með margfalt fleiri leikmenn en við og Evrópusambandið myndi ennfremur semja leikreglurnar. Við myndum þannig langt því frá fá að taka þátt í leiknum á einhverjum jafnréttisgrundvelli. Í bezta falli myndum við vera látin sitja á varamannabekknum og kannski fá að spila í örfáar mínútur annað slagið ef við værum heppin.

Utan Evrópusambandsins höfum við margfalt meiri möguleika á að láta að okkur kveða á alþjóðavettvangi og vinna að okkar hagsmunum eins og við teljum best hverju sinni. Innan sambandsins yrðum við hins vegar meira eða minna upp á náð embættismanna í Brussel komin um það hvað við mættum gera í þeim efnum sem og flestum öðrum. Veraldarsagan er einfaldlega "... ljóst vitni þess að hverri þjóð hefir þá vegnað best þegar hún hefir sjálf hugsað um stjórn sína," svo vitnað sé í Jón Sigurðsson, forseta.

Við Íslendingar vitum sjálfir bezt hvernig okkar hagsmunum er borgið en ekki einhverjir misvitrir embættismenn í Brussel sem hafa sennilega fæstir stigið fæti á íslenzka jörð hvað þá meira.

Hjörtur J. Guðmundsson

Birt áður á:
www.heimssyn.is