Forystuekla íslenzkra krata
Á forsíðu Fréttablaðsins í dag var að finna tvær aðalfréttir. Annars vegar frétt um frækinn sigur Íslendinga á Ítölum í vináttuleik í knattspyrnu á Laugardalsvelli í gær og hins vegar frétt þess eðlis að Jón Baldvin Hannibalsson útiloki ekki að hann kunni taka á ný þátt í íslenzkum stjórnmálum, þá á vettvangi Samfylkingarinnar eins og engum þarf að koma á óvart. Fréttin um Jón Baldvin er annars ekkert nýjabrum, eins og menn kannast við, enda hefur hún svo að segja verið flutt reglulega í íslenzkum fjölmiðlum allt frá því hann hætti beinum afskiptum af stjórnmálum og hélt til starfa fyrir utanríkisþjónustuna árið 1998.Vangaveltur um hugsanlega endurkomu Jóns Baldvins í íslenzk stjórnmál eru yfirleitt tengdar vonum ýmissa innan Samfylkingarinnar um að hann taki að sér að leiða flokkinn, enda virðist sú skoðun vera æði útbreidd að Össur Skarphéðinsson sé enginn foringi. Össur var auðvitað upphaflega fenginn til starfans fyrst og fremst í því skyni að finna mann sem bæði allaballar og kratar gætu sætt sig við og hver var betri til starfans en maður sem átt hafði viðdvöl í röðum beggja? Segja margir að Össur hafi tórað svona lengi í embætti einfaldlega vegna þess að ekki hafi verið völ á neinum hæfari til að veita Samfylkingunni forystu.
Annars eru ekki óþekktari tilraunirnar til að fá Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur til að taka við forystu Samfylkingarinnar. Þær tilraunir enduðu sem frægt er með því að Ingibjörg varð að hætta sem borgarstjóri Reykjavíkur í upphafi árs 2003 eftir að fyrirætlanir hennar, um að sitja sem borgarstjóri þriggja flokka á sama tíma og hún færi í framboð til Alþingis fyrir einn þeirra (m.a. gegn hinum tveim), runnu út í sandinn. Í dag er Ingibjörg í þeirri sérstöku stöðu að vera varaformaður Samfylkingarinnar á sama tíma og hún situr sem fulltrúi óháðra í borgarstjórn.
Þó öllu væri til tjaldað komst Ingibjörg Sólrún nefnilega ekki inn á þing og Samfylkingin bætti aðeins við sig sáralitlu fylgi frá því í kosningunum 1999 sem varla getur talizt nema eðlilegt þar sem um stærsta stjórnarandstöðuflokkinn var að ræða og ennfremur þá staðreynd að sama ríkisstjórnin hafði þá setið í átta ár. Raunar náðust engin af höfuðmarkmiðum flokksins í kosningunum; ríkisstjórnin hélt velli, Sjálfstæðisflokkurinn er enn stærsti flokkur landsins og Ingibjörg komst ekki inn á þing eins og áður er getið. Samfylkingin rétt skreið reyndar yfir 30% múrinn svokallaða en fyrr í kosningabaráttunni töluðu forystumenn flokksins þó um 35% múr og þar áður 40%. Múrinn lækkaði hins vegar þegar leið að kosningunum og viku fyrir þær var blessaður múrinn sem sagt kominn niður í 30%. Og þetta hefur Samfylkingarfólk reynt að mála upp sem einhvern stórkostlegan sigur??
En hvað um það. Auðvitað eru vandamál tengd því að finna almennilega forystumenn ekkert sem eingöngu er bundið við Samfylkinguna. Hins vegar geta sennilega flestir tekið undir að slík vandamál hafa verið sérstaklega áberandi hjá flokknum frá því hann var stofnaður. Að einhverju leyti má e.t.v. skýra þetta sem ákveðin byrjunarvandamál en það er þó ljóst að ekki er endalaust hægt að fela sig á bak við slíkar útskýringar, ekki sízt í ljósi þeirrar staðreyndar að fjöldi reyndra stjórnmálamanna tóku þátt í að stofna flokkinn. Það verður því einfaldlega að segjast eins og er að ótrúlegt sé að í svo stórum flokki sem Samfylkingin er skuli ekki vera meira framboð á hæfum einstaklingum til að veita honum forystu.
Hjörtur J. Guðmundsson
