Evrópusambandið og Sovétríkin
Þann 4. júlí s.l. birtist grein á Deiglan.com þar sem gagnrýnd var grein eftir mig sem birt var í Morgunblaðinu og á Heimssýn.is. Umrædd grein eftir mig fjallaði um fyrirhugaða stjórnarskrá Evrópusambandsins og hvernig tilkoma hennar þýddi að dregið væri enn frekar úr lýðræði innan sambandsins, auk þess sem afgreiðsla hennar muni í fæstum tilfellum verða borin undir íbúa aðildarríkja þess í þjóðaratkvæðagreiðslum.Það var þó ljóslega ekki greinin í heild sem fór eitthvað fyrir brjóstið á pistlahöfundi Deiglunnar, Pawel Bartoszek, heldur aðeins ein málsgrein. Afgangurinn af greininni hlýtur því að hafa verið í tiltölulega góðu lagi að hans mati. Umrædd málsgrein hljóðar annars svo: "Uppkastið að stjórnarskrá Evrópusambandsríksins er ennfremur miðstýrðara en stjórnarskrá Bandaríkjanna og það stjórnarfyrirkomulag, sem kveðið er á um í því, svipar í mörgu til fyrirkomulagsins sem gilti í Sovétríkjunum sálugu að mati ýmissa stjórnmálaskýrenda." Svo mörg voru þau orð.
Pawel telur boðskap minn með þessari málsgrein vera augljósan, Sovétríkin hafi verið slæm og því sé Evrópusambandið það líka. Sannleikurinn er hins vegar sá að boðskapurinn er einfaldlega sá að alvarlegur lýðræðisskortur og mikil miðstýring valds sé slæmt, hvort sem Evrópusambandið, Sovétríkin eða eitthvað annað eigi í hlut. Pawel hlýtur að geta tekið undir það sem frjálshyggjumaður, þ.e. ef það er rétt skilið hjá mér að hann sé það.
Síðan tekur Pawel til við að "sanna" að Evrópusambandið sé ekki sambærilegt við Sovétríkin með því að drekkja málinu í smáatriðum og sneiða þannig svo að segja alfarið hjá grundvallaratriðum málsins. Hann ber saman stjórnarskrá Sovétríkjanna og fyrirhugaða stjórnarskrá Evrópusambandsins og kemst að þeirri niðurstöðu að þetta sé alls ekki sambærilegt. Gallinn er bara sá að ég minntist aldrei á stjórnarskrá Sovétríkjanna í grein minni, enda eins og Pawel tekur fram þá lýsti sú stjórnarskrá engan veginn stjórnarfyrirkomulaginu í Sovétríkjunum eins og það var í reynd.
Sovétríkin eiga það sameiginlegt með Evrópusambandinu að hafa verið miðstýrt bákn sem þjáðist vægast sagt af alvarlegum lýðræðisskorti sem var það sem fyrst og fremst var skírskotað til í grein minni. Reyndar sagði ég í greininni einungis að mörgu í stjórnarskrá Evrópusambandsins "svipaði" til stjórnarfyrirkomulagsins í Sovétríkjunum og fullyrti heldur ekki annað en að það væri mat ýmissa stjórnmálaskýrenda. Nokkra slíka má nefna á nafn, t.a.m. Evrópuþingmennina Daniel Hannan og Jens-Peter Bonde.
En tiltökum nokkur meginatriði varðandi Evrópusambandið og Sovétríkin sem óneitanlega eru vægast sagt keimlík. Pawel nefnir réttilega það atriði að bæði Evrópusambandið og Sovétríkin hafi (eða muni hafa í tilfelli Evrópusambandsins) ákvæði um að aðildarríkin geti sagt sig úr ríkjasambandinu án þess að það sé nokkuð kveðið á um það hvernig það eigi að gerast. Sem sagt einungis tekið fram til málamynda og ekki gert ráð fyrir að slík úrsögn eigi sér raunverulega stað.
Nú er t.a.m. unnið að lagasetningu innan Evrópusambandsins þess efnis að stjórnmálaflokkar í aðildarríkjum þess, sem lýsa efasemdum um stefnu sambandsins, verði hreinlega bannaðir á Evrópuþinginu. Um þetta mál ritaði Hannan einmitt grein á dögunum í The Daily Telegraph þar sem hann vitnaði m.a. í pólskan þingmann sem staðfesti að um væri að ræða nákvæmlega sömu aðferðir og kommúnistar í Póllandi hafi beitt. Þeir hafi ekki bannað kosningar og í raun hafi fólk sífellt verið að kjósa um hitt og þetta. Starfsemi andstöðuflokkar hafi ekki einu sinni verið bönnuð, þeim hafi aðeins verið bannað að bjóða fram í kosningunum (sjá m.a. umfjöllun um þetta á vefritinu Andríki.is)
Hannan bendir einnig á þá hliðstæðu að innan Evrópusambandsins liggi meginvaldið ekki hjá þingmönnum Evrópuþingsins heldur tuttugu manna æðstaráði. Meðlimir þessa æðstaráðs lifi forréttindalífi, séu undanþegnir hinum og þessum sköttum og ekið um í glæsikerrum. Þeir stjórni ennfremur eftir fimmáraáætlunum eins og tíðkaðist í Sovétríkjunum og reyni að stýra málum niður í alger smáatriði, málum sem mætti hæglega stjórna á lægri stigum og auk þess án efa betur.
Fleira mætti og nefna til sögunnar í þessum efnum eins og þá tilhneigingu Evrópusambandsins að láta fólk kjósa aftur og aftur í þjóðaratkvæðagreiðslum þar til niðurstaða þóknanleg sambandinu fæst og láta svo aldrei kjósa aftur, þ.e. ef fólki er þá leyft að kjósa um málin. Kommúnistarnir notuðu að vísu aðeins annað afbrigði. Í stað þess að láta kjósa aftur og aftur fölsuðu þeir bara niðurstöður kosninganna, enda miklu einfaldari leið þegar niðurstaðan er hvort eð er fyrirfram ákveðin.
Hjörtur J. Guðmundsson
Sífellt verður sú staðreynd augljósari að við Íslendingar munum að öllum líkindum ekki fá neinar varanlegar undanþágur í nokkru sem máli skiptir ef við tækjum nú upp á þeirri dæmalausu glópsku að gerast aðilar að Evrópusambandinu. Þeir sem ganga erinda sambandsins hér á landi fullyrða þó gjarnan að allir möguleikar séu á slíku þrátt fyrir að hafa ekki enn getað fært nokkur einustu haldbær rök fyrir þeim staðhæfingum sínum. Staðreyndin er sú að líkurnar, á því að fá varanlegar undanþágur frá sameiginlegum stefnum Evrópusambandsins í mikilvægum málaflokkum, eru nánast engar.
