Evrópusambandsaðild ekki á dagskrá hjá Framsókn

Reynt var að fá það í gegn á flokksþingi Framsóknarflokksins um og fyrir helgina að lýst væri yfir stuðningi við að stefnt yrði að því að hefja aðildarviðræðar við Evrópusambandið á þessu kjörtímabili eða því næsta. Einnig að vegna meintrar óljósrar framtíðar EES-samningsins og almennrar þróunar innan sambandsins væru líkur á að hagsmunum Íslands væri betur borgið innan þess. Fleira mætti og nefna sem stuðningsmenn aðildar að Evrópusambandið reyndu að fá í gegn en voru gerðir algerlega afturreka með. Andstaðan meðal flokksmanna við aðildarviðræður við Evrópusambandið mun hafa verið gríðarlega mikil og þar á meðal voru lykilmenn í flokknum.

Aðildarsinnar urðu að lokum að sætta sig við ályktun í þeim efnum sem er í raun hvorki fugl né fiskur. Felur endanleg útgáfa hennar í reynd óbreytt ástand í sér í öllu sem einhverju máli skiptir. Má segja að samkvæmt henni muni framsóknarmenn bara halda áfram að ræða þessi mál sín á milli og velta fyrir sér hugsanlegum markmiðum Íslendinga í hugsanlegum aðildarviðræðum við Evrópusambandið einhvern tímann í framtíðinni. Málið verði svo tekið aftur upp á næsta flokksþingi Framsóknarflokksins eftir tvö ár. M.ö.o. "status quo". Aðildarviðræður við Evrópusambandið eru eftir sem áður ekki á dagskrá hér á landi og alls ekki aðild sem slík.

Þó má auðvitað búast við því að íslenzkir Evrópusambandssinnar reyni að halda einhverjum haus eftir þessa útreið og gera einhverjar tilraunir til að túlka niðurstöðu flokksþings framsóknarmanna sér í hag. Það leynir sér þó ekki hvernig leikar fóru og sér í lagi ekki ef ályktunin sem samþykkt var að lokum er borin saman við fyrri tillögur að henni. Eða svo vitnað sé í frétt af málinu á Bylgjunni í gær sunnudag en þar sagði að stöðugur flótti hefði verið á meðal Evrópusambandssinna á flokksþinginu og að engu líkara væri en að þeir væru með sjö gíra aftur á bak eins og sagt hefði verið um ítalska herinn í síðari heimstyrjöldinni.

Niðurstaðan flokksþings Framsóknarflokksins um helgina er einfaldlega áfall fyrir íslenzka Evrópusambandssinna. Það sér hver maður. Uppskera þeirra er einfaldlega andspyrnu rýr ef einhver, þá ekki sízt miðað við það hvað lagt var af stað með í upphafi.

Hjörtur J. Guðmundsson

Birt áður á:
www.íhald.is

Ríkisborgararéttur var einfaldlega aldrei í boði

Allsherjarnefnd Alþingis ákvað á fundi sínum sl. fimmtudag að leggja ekki til við Alþingi að Bobby Fischer fái íslenzkan ríkisborgararétt að svo stöddu. Bjarni Benediktsson, formaður nefndarinnar, sagði að loknum fundinum að umsókn Fischers byggi á því að með íslenzkan ríkisborgararétt hefði Fischer betri lagalega stöðu í deilum sínum við stjórnvöld í öðru landi. "Það sem meðal annars ræður minn afstöðu er að stjórnvöld hafa þegar gripið til aðgerða til að tryggja að Bobby Fischer geti komið hingað til lands, þegar þetta liggur fyrir tel ég ekki að ástæða sé til að veita honum ríkisborgararétt að svo stöddu, meðal annars vegna þess að með því væri verið að hafa afskipti af deilum hans við stjórnvöld annars ríkis," sagði Bjarni í samtali við Morgunblaðið.

Fulltrúar stjórnarandstöðunnar tóku þessari niðurstöðu meirihluta alsherjarnefndar illa og vildi Sigurjón Þórðarson, þingmaður Frjálslynda flokksins sem sæti á í nefndinni, meina að þetta þýddi að íslenzk stjórnvöld væru að ganga á bak orða sinna gagnvart Fischer og að það væri vegna þrýstings frá Bandaríkjastjórn. Í kvöldfréttum Ríkisstjórnvarpsins, sama dag og niðurstaða nefndarinnar lá fyrir, sagði Sigurjón: "Ég vil einnig minna á að það var einnig ákvörðun utanríkisráðherra þjóðarinnar að bjóða þessum manni í heimsókn, en síðan þegar hann ætlar að mæta til landsins, að þá er bara skellt dyrunum á hann."

Ummæli Sigurjóns eru auðvitað alveg stórundarleg í ljósi þess að aldrei stóð til að veita Fischer íslenzkan ríkisborgararétt. Honum hefur einungis verið boðið hér dvalarleyfi. Hins vegar kom í ljós, eftir að íslenzk stjórnvöld buðust til að veita Fischer dvalarleyfi að það dygði að öllum líkindum ekki til að japönsk yfirvöld heimiluðu honum að koma hingað til lands. Að halda því fram að íslenzk stjórnvöld hafi á efnhvern hátt gengið á bak orða sinna er furðulegt og þá alveg sér í lagi yfirlýsingar um að þau hafi látið undan einhverjum þrýstingi frá bandarískum stjórnvöldum. Fróðlegt væri ef Sigurjón færði einhver rök fyrir þeim fullyrðingum sínum.

Birt einnig á:
www.ihald.is

Ríkisstjórn borgaraflokkanna heldur velli í Danmörku

Ríkisstjórn borgaraflokkanna í Danmörku hélt velli í þingskosningunum sem fram fóru þar í landi þann 8. febrúar sl. Ríkisstjórnarflokkarnir tveir, Venstre og Íhaldsflokkurinn, og Danski þjóðarflokkurinn héldu meirihluta sínum á danska þinginu. Danskir jafnaðarmenn guldu hins vegar sögulegt afhroð og misstu fimm þingmenn frá því í kosningunum 2001. Þá þótti árangur þeirra afar slæmur. Sósíalíski þjóðarflokkurinn missti einn mann á þingi en Einingarlistinn bætti við sig tveimur mönnum og Radikale Venstre átta.

Á vinstrivængnum náðu því Radikale Venstre mestum árangri í kosningunum. Það sem þykir þó sögulegast við kosningarnar er að fosætisráðherra Venstre nái endurkjöri. Það hefur ekki gerzt í heila öld. Venstre missti að vísu fjóra menn, en samstarfsflokkarnir bættu það upp. Íhaldsflokkurinn bætti við sig tveimur mönnum og Danski þjóðarflokkurinn tveimur að sama skapi. Undarlegt er að í aðdraganda kosninganna virtist ýmislegt benda til þess að síðastnefndi flokkurinn myndi tapa talsverðu fylgi en annað kom sem sagt á daginn þegar talið var upp úr kjörkössunum.

Ófáir vinstrimenn í Evrópu, þ.á.m. hér á landi, hafa brugðist ókvæða við niðurstöðum kosninganna. Hafa þeir reynt að hugga sig við árangur Radikale Venstre í kosningunum þó raunin sé sú að sá flokkur sé fyrst og fremst einhvers konar miðjuflokkur sem fær fylgi sitt bæði af vinstri og hægrivængnum þó það liggi nokkuð meira til vinstri. Sérstaklega hefur árangur Danska þjóðarflokksins farið illa í marga vinstrimenn.

Hafa í kjölfar kosninganna heyrzt ófáar raddir af vinstrivængnum vonast til þess að Venstre og Íhaldsflokkurinn skipti Danska þjóðarflokknum út fyrir Radikale Venstre sem samstarfsflokk. Það verður þó að teljast afar ólíklegt þar sem flokkurinn hefur gerólíka stefnu í veigamiklum málaflokkum á við hægriflokkana tvo, þá ekki sízt þegar kemur að innflytjendamálunum, Íraksmálinu og skattalækkunum.

Hjörtur J. Guðmundsson

Birt einnig á:
www.ihald.is

Styrktarsöfnun fyrir New York Times algerlega óþörf

Eins og kunnugt er hafa forsvarsmenn Þjóðarhreyfingarinnar svonefndrar viljað meina að auglýsing sú, sem þeir birtu á dögunum í bandaríska stórblaðinu New York Times þar sem stuðningi Íslands við innrásina í Írak var mótmælt, hafi vakið mikil viðbrögð erlendis. Þess sjást að vísu engin sérstök merki og hefur maður aðallega bara einhverjar innantómar yfirlýsingar forsvarsmanna hreyfingarinnar fyrir því og ýmissa skoðanabræðra þeirra. Áður en auglýsingin var birt sögðu forystumennirnir ennfremur að markmið sitt með auglýsingunni væri m.a. það að hún myndi vekja athygli annarra fjölmiðla í heiminum sem myndu í framhaldinu segja frá henni í fréttum sínum.

Á heimasíðu hreyfingarinnar, sem í augnablikinu telur heila fjóra einstaklinga, er að finna leiðara þar sem reynt er að sýna fram á mikla umfjöllun erlendra fjölmiðla. Er þar vitnað í Jónas Kristjánsson, fyrrv. ritstjóra, þar sem hann hefur uppi stóryrði mikil um það að auglýsingin hafi svínvirkað og fréttin um hana hafi farið víða um heiminn. Engar heimildir eru þó nefndar þessu til sönnunar frekar en fyrri daginn, en eftir tilvitnunina í Jónas kemur viðbót frá Þjóðarhreyfingunni svokölluðu þar sem fólki er bent á að skoða heimspressuna og fara í því skyni inn á Google-leitarvélina og slá inn: "Icelanders Take Anti Iraq War Campaign to US".

Gott og vel. Ég gerði þetta og jújú, það komu upp all nokkrar síður og þar á meðal fjölmiðlasíður frá ýmsum löndum þó fæstar þeirra geti þó flokkast undir það að vera þekktir fjölmiðlar, ég taldi aðeins um sjö slíka. En það sem er hins vegar hvað áhugaverðast við þetta er að alls staðar er um að ræða sömu fréttina og að hún er ekki rituð af erlendum blaðamanni eða blaðamönnum sem tóku eftir auglýsingu Þjóðarhreyfingarinnar svonefndu í New York Times eins og til var ætlast. Nei, hún er rituð af ágætum íslenzkum blaðamanni sem starfar á Morgunblaðinu og sem hefur vitanlega ekki þurft að sjá auglýsinguna í bandaríska stórblaðinu til að vita af málinu og fjalla um það.

Þessi frétt hans mun hafa birzt upphaflega hjá Reuters-fréttastofunni og þaðan borizt til einhverra annarra erlendra fjölmiðla (reyndar fá sjónarmið íslenzkra stjórnvalda mun meiri athygli í fréttinni en sjónarmið Þjóðarhreyfingarinnar svonefndrar). M.ö.o. er ekki að sjá að auglýsingin í New York Times hafi skilað þeim árangri sem til var ætlast, þ.e. að birting hennar í blaðinu myndi hafa það í för með sér að erlendir fjölmiðlamenn tækju sig til og rituðu um málið. Nei, það mun hafa þurft íslenzkan blaðamann til að vekja athygli á málinu á Reuters-fréttastofunni og þá fyrst hefur áhugi einhverra erlendra fjölmiðla vaknað á því að fjalla um málið.

Þannig að það hefði sennilega verið nóg fyrir Þjóðarhreyfinguna svokallaða að kaupa t.d. bara heilsíðuauglýsingar í Morgunblaðinu, Fréttablaðinu og DV og síðan hefði hinn umræddi íslenzki blaðamaður getað skrifað um málið fyrir Reuters og sagt að stuðningi Íslands við innrásina í Írak hefði verið mótmælt með heilsíðuauglýsingum í öllum stærstu dagblöðum Íslands. Að öllum líkindum hefði sá gjörningur skilað sér í álíka mikilli fjölmiðlaathygli og auglýsingin í New York Times fékk – nema hvað hægt hefði verið að spara umtalsverðar fjárhæðir og verja þeim frekar til mannúðarstarfa í Írak í stað þess að styrkja eigendur New York Times.

Birt einnig á:
www.ihald.is

Evrópusambandssinnaðir sjáendur?

Til eru þeir aðilar hér á landi sem telja sig geta séð fyrir óorðna hluti og fullyrt um það hvernig þeir verði í framtíðinni. Á fundi á dögunum á vegum Evrópusamtakanna og Félags stjórnmálafræðinema hélt Þórarinn G. Pétursson, hagfræðingur hjá Seðlabanka Íslands, því blákalt fram að okkur Íslendingum yrði ekki stætt utan Myntbandalags Evrópu, og þar með Evrópusambandsins, þegar Bretland, Svíþjóð, Danmörk og Noregur hefðu tekið upp Evruna. Ekki er talað um "ef" heldur "þegar". Eins og þetta sé bara frágengið, eitthvað sem er eins fjarri sannleikanum og hægt er.

Maður spyr sig því óhjákvæmilega hvaðan Þórarinn hefur þá gáfu að geta fullyrt að svona muni þetta verða, eitthvað sem enginn dauðlegur maður getur mögulega vitað fyrir víst? Hefur hann kannski fengið einhver boð að handan um málið? Staðreyndin er nefnilega sú að hann getur ekkert fullyrt um þessi mál frekar en ég eða hver annar. Hins vegar er hér um að ræða málflutning í anda helzta áróðursbragðs íslenzkra Evrópusambandssinna í dag, þ.e. að reyna að telja okkur Íslendingum trú um að við munum fyrr eða síðar neyðast til að ganga í Evrópusambandið hvort sem okkur líkar betur eða verr - eins "lýðræðislegur" og sá málflutningur nú er.

Þessi áróðursaðferð hjá Evrópusambandssinnunum er þó ekki margra ára gömul. Fyrir aðeins fáum árum síðan gekk áróður þeirra allur út á að við Íslendingar værum að missa af einhverri meintri hamingjulest til paradísar, þ.e. Evrópusambandsins. Nú er hins vegar þessi meinta paradís, sem þeir töluðu um áður, orðin að einhverri meintri nauðung. Ástæðan er einföld; það er alltaf að verða erfiðara og erfiðara að telja fólki trú um að aðild að sambandinu sé eitthvað sem ástæða sé til að sækjast eftir.

Hjörtur J. Guðmundsson

Birt einnig á:
www.ihald.is

Var trúverðugleikinn ekki löngu fokinn?

Róbert Marshall lét af störfum hjá Stöð 2 fyrir helgi eftir að hafa haldið því fram í fréttum stöðvarinnar að kvöldi 26. janúar sl. að Ísland hefði verið komið á lista "hinna viljugu og staðföstu þjóða" áður en ríkisstjórnarfundur var haldinn 18. mars 2003. Hafði hann mislesið dagsetningar í tveggja ára gamalli frétt frá CNN og þar af leiðandi dregið rangar ályktanir um það hvenær stjórnvöld hefðu lýst yfir stuðningi við innrásina í Írak.

Sagðist Róbert með uppsögn sinni vilja axla ábyrgð á mistökum sínum og að ljóst væri að með áðurnefndri frétt hefði trúverðugleiki hans skaðast og að eina leiðin til að takast á við þann veruleika væri að segja starfi sínu lausu. Hann sagðist þó hafa í hyggju að gegna formennsku í Blaðamannafélagi Íslands áfram. Er það auðvitað vel að menn axli ábyrgð sína. Sumir hafa þó haldið því fram að í raun bæri Páli Magnússyni, fréttastjóra Stöðvar 2, að gera slíkt hið sama vegna ábyrgðar sinnar sem yfirmanns Róberts.

Nú gæti annars einhverjum dottið í hug að spyrja að því hvort Róbert hefði ekki verið þegar búinn að glata trúverðugleika sínum vegna framkomu hans í fjölmiðlamálinu á síðasta ári? Eins og kunnugt er fór hann þar fremur óðslega, þá einkum við að safna undirskriftum gegn fjölmiðlafrumvarpi ríkisstjórnarinnar. Hvatti hann þar samherja sína á völdum fjölmiðlum ekki aðeins til að hringja, djöflast og láta öllum illum látum við að safna undirskriftunum heldur einnig til að fá fólk til að skrifa undir jafnvel þótt það væri hlynnt frumvarpinu eins og greint var frá á sínum tíma í því ágæta vefriti Vefþjóðviljanum.

Á föstudaginn skilst mér síðan að Róbert hafi sagt í fréttum Stöðvar 2 að hann teldi að áfram þyrfti að ýta á ríkisstjórnina í Íraksmálunum því ekki væru öll kurl komin til grafar. Eitthvað segir manni að þarna hafi hann komið aðeins upp um sig og að í þessum orðum sé kannski að einhverju leyti að finna skýringu á flumbruganginum við gerð fréttarinnar um stuðning ríkisstjórnarinnar við innrásina í Írak?

Birt einnig á:
www.ihald.is