Undanþágur frá reglum sem þó þarf að fara eftir?

Ekki er hægt að segja annað en að broslegt sé að fylgjast með tilraunum Evrópusambandssinna til að túlka sér í hag þær yfirlýsingar sem komu frá Franz Fischler, sjávarútvegsstjóra Evrópusambandsins, um helgina. Þar kom skýrt fram að ef Íslendingar gengju í sambandið myndu þeir missa yfirráðin yfir fiskimiðunum í kringum landið í hendur þess. Íslenska landhelgin, frá 12 - 200 mílunum, myndi þar með ekki lengur skilgreinast sem lögsaga Íslands heldur sameiginleg lögsaga aðildarríkja Evrópusambandsins.

Á heimasíðu Evrópusamtakanna er t.a.m. að finna umfjöllun um heimsókn Fischlers sem í heildina er frekar almenns eðlis. Þó er lögð áhersla á það í máli hans sem Evrópusambandssinnar telja að hafi verið sér í hag. Einkum er um að ræða þessa eftirfarandi setningar: "Fischler áréttaði hinsvegar mikilvægi samningaviðræðna. Íslendingar þurfa að vita um hvað þeir vilja semja og hvaða atriði innan íslensks sjávarútvegs telja þeir mikilvægast að njóti undanþága frá hinni sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB. Fara verður eftir reglum sambandsins í þessu samhengi en hinsvegar er hægt að gera undanþágur frá þeim."

Þá er það spurning dagsins; hvernig er hægt að fara eftir reglum Evrópusambandsins í þessum efnum og fá undanþágur frá þeim á sama tíma? Svarið er einfalt, það er ekki hægt. Staðreyndin er sú að þó e.t.v. verði hægt að fá einhverjar undanþágur varðandi einhver aukaatriði, sem litlu eða engu máli skipta, þá verða ekki veittar neinar undanþágur frá mikilvægum grundvallaratriðum. Þetta kom skýrt fram í máli Fischlers um helgina þar sem hann áréttaði að öll aðkoma Íslendinga að sjávarútvegsmálum Evrópusambandsins yrði að vera í samræmi við grunnreglur sambandsins í málaflokknum, þ.m.t. að Íslendingar afsöluðu sér yfirráðum sínum yfir fiskimiðunum í kringum landið í hendurnar á Evrópusambandinu og það munu Íslendingar aldrei gera meðan þeir halda fullu viti.

Hjörtur J. Guðmundsson

Höldum okkur við sannleikann

Fyrir skemmztu birtist grein á síðum Morgunblaðsins eftir Björgvin G. Sigurðsson, alþingismann, þar sem einkum var lagt út frá því sjónarmiði að aðild Íslands að Evrópusambandinu væri aðeins tímaspursmál. Þetta er einmitt nýjasta hálmstráið í örvæntingarfullum áróðri Evrópusambandssinna, nefnilega að reyna að telja íslenzku þjóðinni trú um að hún muni í raun ekki hafa neitt val um það hvort hún gangi í Evrópusambandið eða ekki. Hún muni einfaldlega neyðast til þess að lokum og því allt eins gott að leggja bara árar í bát strax og hætta allri mótspyrnu. Það þarf þó vart að hafa mörg orð um það þvílík fjarstæða er hér á ferðinni sem sæmilega skynsamt fólk lætur vitanlega ekki bjóða sér upp á.

Grein Björgvins er annars eins og ein stór fullyrðing um hitt og þetta varðandi Evrópusambandið án þess að mikil tilraun sé gerð til að færa einhver rök fyrir máli sínu að því er bezt verður séð. Ekki er rúm í stuttri grein að taka alla greinina fyrir í þeim efnum en þó gefst ráðrúm til að benda á nokkur veigamikil atriði.

Í greininni fullyrðir Björgvin að flest bendi til þess að Norðmenn muni samþykkja aðild að Evrópusambandinu „í þetta sinn“, en sem kunnugt er hafa þeir fellt aðild tvisvar í þjóðaratkvæðagreiðslu. Ekki er þó nóg með að skoðanakannanir hafi verið að sýna minnkandi stuðning í Noregi við aðild að sambandinu heldur er aðild ekki einu sinni á dagskrá þar í landi eins og staðan er í dag. Björgvin virðist þó halda að þjóðaratkvæðagreiðslu um málið sé bara að vænta á næstunni.

Björgvin fullyrðir að almenningur á Íslandi og í Noregi búi við lakari kjör en íbúar hinna Norðurlandanna. Sem kunnugt er sýndi hins vegar nýleg skýrsla frá Sameinuðu þjóðunum fram á að Ísland og Noregur væru á toppnum hvað sneri að lífsgæðum fólks (Mbl. 07/07/03). Hagvöxtur hefur þannig t.a.m. verið miklu meiri á Íslandi og í Noregi s.l. 30 ár en innan Evrópusambandsins skv. tölum frá OECD og atvinnuleysi hefur einnig verið margfalt meira innan sambandsins undanfarin ár en á Íslandi og í Noregi.

Björgvin fullyrðir ennfremur að lífskjör Íslendinga séu verri en þjóða Evrópusambandsins. Einfaldlega sé dýrara að búa á Íslandi en í Evrópusambandinu. Ekki fyrir alls löngu var hins vegar greint frá því á heimasíðu Samtaka atvinnulífsins að kaupmáttur launa hafi aukizt miklu meira á Íslandi s.l. 8 ár að meðaltali en í þeim aðildarríkjum Evrópusambandsins sem tekið hafa upp evru (Sa.is 06/03/03). Ríkisútvarpið greindi ennfremur frá því í upphafi ársins að samkvæmt evrópsku hagstofunni, Eurostat, væri verðlag lægra á Íslandi en t.a.m. í Danmörku og Svíþjóð sem bæði eru jú í Evrópusambandinu (Rúv 05/02/03).

Björgvin fullyrðir að vextir muni lækka hér á landi við aðild að Evrópusambandinu og upptöku á evru. Að mati fjármálasérfræðinga Landsbanka Íslands er hins vegar allt eins líklegt að vextir muni einmitt hækka við aðild að Evrópusambandinu og innleiðingu á evrunni (Mbl. 11/05/02). Það mat er í fullu samræmi við niðurstöður bæði danskra og sænskra sérfræðinga sem falið var af viðkomandi stjórnvöldum að kanna efnahagsleg áhrif þess að taka upp evruna (Mbl. 22/02/02).

Björgvin fullyrðir að verðbólga sé meiri hér á landi en í Evrópusambandinu án alls rökstuðnings, enda alrangt. Verðbólga hefur einmitt verið mun meiri að meðaltali í Evrópusambandinu undanfarna tólf mánuði en á Íslandi (Vísir.is 17/07/03).

Björgvin fullyrðir að allt bendi til þess að við myndum halda yfirráðum yfir fiskveiðilögsögunni ef við gengjum í Evrópusambandið. Persónulega hef ég þekki enn séð nokkur haldbær rök fyrir því að við munum halda yfirráðum yfir fiskveiðilögsögunni ef til aðildar kæmi. Þvert á móti hef ég einmitt séð fjölmörg sterk rök sem benda til hins gagnstæða. T.a.m. hafa menn eins og Franz Fischler, yfirmaður sjávarútvegsmála innan Evrópusambandsins, einfaldlega sagt að engar undanþágur verði veittar frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins. Bara sem nýlegt dæmi má síðan nefna að í uppkastinu að fyrirhugaðri stjórnarskrá Evrópusambandsins kemur skýrt fram að æðsta vald í sjávarútvegsmálum innan sambandsins skuli aðeins vera í höndum þess (sjá greinar I-12 og I-13). Ef við göngum í Evrópusambandið á næstu árum göngumst við einnig undir stjórnarskrána og frá henni verða eðlilega engar undanþágur veittar.

Að lokum fullyrðir Björgvin að samkvæmt niðurstöðu skýrsluhöfunda Samfylkingarinnar, í ritinu Ísland í Evrópu, séu sjávarútvegsmálin ekki fyrirstaða ef til aðildarumsóknar af hálfu Íslendinga kæmi. Í umræddu riti segir hins vegar einmitt orðrétt: „Það má nánast fullyrða að mundi Ísland sækja um aðild að ESB gæti Ísland ekki staðið fyrir utan sjávarútvegsstefnu ESB …“ Einmitt, þar höfum við það!

Hjörtur J. Guðmundsson

(Birt í Morgunblaðinu 6. ágúst 2003)

Birt einnig á:
www.heimssyn.is